Биз кема билан, Толут (р.а.) эса қуруқлик орқали Ассага борадиган бўлдик. Ассада у киши ҳам кемага миндилар, биргаликда Метилинига сузиб бордик.

Эртасига Хиюс оролига, индинига Сомус оролига, кейинги куни эса Милитус шаҳрига етиб келдик. Толут (р.а.) бу сафар Эфесга кирмаймиз, Ҳосил байрамида Қуддусда бўлайлик, деб қарор қилдилар. Шунинг учун Милитусда Эфесга одам юбориб, жамоат оқсоқолларини олдларига чақиртирдилар. Улар келгач дедилар:

«Ҳаммаларингизга маълум: Осиё вилоятига оёқ босган кунимдан бошлаб мана бугунгача Раббимиз йўлида камтарлик билан, кўзимда ёш билан хизмат қилиб келяпман.

Яҳудийлар мени ўлдириш учун неча марта фитналар уюштирди, лекин мен — хоҳ халқнинг кўзи олдида, хоҳ уйларингизда — сизларга ҳақни ўргатишни тўхтатмадим. Яҳудийларни ҳам, ғайрияҳудийларни ҳам, гуноҳларидан тавба қилиб Худога юз тутишга, ҳазратимиз Исо алайҳис-саломга имон келтиришга даъват этдим.

Мана энди Руҳ ул-қудснинг тазйиқи билан Қуддусга кетяпман. У ерда бошимга нималар тушишини билмайман. Лекин Худонинг Руҳи Қуддусда мени зиндону заҳмат кутаётганини ҳар бир шаҳарда аён қилмоқда. Аммо агар расулуллоҳ берган хизматни адо этмасам, Оллоҳнинг марҳамати ва муҳаббати ҳақидаги Хушхабарни тарғиб қилмасам, менинг ҳаётим ҳеч нарсага арзимайди.

Шу пайтгача орангизда Илоҳий Салтанатни тарғиб қилдим, лекин энди сизлардан айрилиш вақти келди. Мени бошқа кўрмайсизлар.

Таъкидлаб айтадиган бўлсам, мен ўз вазифамни садоқат билан бажардим, ҳеч кимнинг қони бўйнимда қолгани йўқ. Оллоҳнинг сизларга бўлган хоҳишини тўлиқ етказдим.

Буёғига ҳушёр бўлинглар! Ўзларингизга ҳам, Худонинг Руҳи қарамоғингизга берган сурувга ҳам эҳтиёт бўлинглар. Сиз чўпонлик қилаётган бу сурувни Мавлоно ўз қони эвазига сотиб олган.

Мен кетганимдан кейин, йиртқич бўрилар келиб сурувни ғажийди. Кўпроқ одамни ўзимга оғдирай, деб ҳатто ўз орангиздан ҳам ҳақни бузиб ўқитадиганлар пайдо бўлади. Шунинг учун ҳушёр бўлинглар!

Уч йил мобайнида, кечаю кундуз демай, кўз ёш тўкиб, ҳар бирингизга қандай кўз-қулоқ бўлганим ёдингиздан чиқмасин. Энди сизларни Оллоҳга ва Унинг файзли каломига топширдим. Бу калом имонингизни бино қилишга, Оллоҳ Ўз азизлари учун тайин этган меросга шерик этишга қодир.

Эсингиздан чиқмасин, мен ҳеч қачон бировнинг пулига ёки кийимига кўз тикканим йўқ. Мана шу қўлларим билан ишлаб, ҳам ўзимнинг, ҳам йўлдошларимнинг муҳтожлигини қопладим. Устозимизнинг: «Олмоқдан кўра бермоқнинг саодати улуғ», деган сўзлари эсингиздан чиқмасин, деб ҳамиша камбағалларга ёрдам беришда сизларга ўрнак бўлдим».

Толут (р.а.) бу сўзларни айтгач, тиз чўкиб улар билан бирга дуо қилдилар. Ҳамма зор-зор йиғлаб у киши билан қучоқлашиб, ўпишиб видолашишди. Энди мени бошқа кўрмайсизлар, деган сўзлари биродарларга қаттиқ таъсир қилган эди. Кейин ҳамма у кишини то кемагача кузатиб қўйди.

Кемада тўғри Кос оролига сузиб бордик. Эртаси куни Рўдўсга келдик, Рўдўсдан эса Потрога бордик. Потрода Финиқияга кетадиган бир кема топиб, йўлга тушдик. Кипр оролининг ўнг тарафидан сузиб ўтиб Сурияга келдик, Сур бандарида қуруқликка чиқдик. (Сабаби кема шу ерда юк тушириши керак эди.) У ердаги имонлиларни топиб, улар билан бир ҳафта бирга бўлдик. Улар Руҳ ул-қудс илҳоми билан башорат қилиб, Толут (р.а.) ни: «Қуддусга борманг», деб огоҳлантирдилар.

Ҳафта охирида кемага қайтдик. Ҳамма имонлилар хотин-бола-чақалари билан бизни кузатиш учун келдилар. Соҳилда тиз чўкиб дуо қилдик. Бир-биримиз билан видолашгач биз кемага миндик, улар эса уйларига қайтди.

Сур бандаридан чиқиб, Птолемисга келдик ва у ердаги биродарларни бир кун зиёрат қилдик. Кейин Қайсарияга келиб, Чавандознинг уйига бордик. У бева хотинларга нон тақсимлаш учун сайланган етти вазифадорнинг бири эди.

Бир неча кундан кейин Яҳузиядан Оғобус деган бир пайғамбар келди. У Толут (р.а.) нинг камарини олиб, ўзининг қўл-оёғини боғлади-да: «Руҳ ул-қудс бундоғ дейди, — деди. — Мана шу камарнинг эгасини яҳудийлар Қуддусда боғлаб румликлар қўлига топширади».

Буни эшитиб биз ҳам, Қайсариядаги имонлилар ҳам Толут (р.а.) дан Қуддусга борманг, деб илтимос қилдик. У киши эса: «Юрагимни эзманглар, йиғламанглар! — дедилар. — Мен расулуллоҳ учун нафақат банди бўлишга, ҳатто жон беришга ҳам тайёрман». Ҳеч кўндира олмаганимиздан сўнг, «Худонинг айтгани бўлсин», дейишдан бошқа иложимиз қолмади.